مصطفى النوراني الاردبيلي

523

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

جوانه‌هاى انتهايى شاخه‌ها قابض و مدر است و معقير چوب تنه آن فكول دارد و ثقخوراكى است ، نوعى ساگو مىباشد ، از نظر دارويى مهمترين قسمت درختچه سيكاس ، ميوه و تخم آن است ، تونيك و مقوّى ، نرم كننده سينه ، قابض و قاعده‌آور است و براى معالجه رماتيسم مفيد مىباشد . از تخم آن موادى گرفته مىشود كه از رشد تومورهاى بدخيم جلوگيرى مىكند . معروف است كه فكول مغز چرب تنه درختچه و نشاسته مغز تخم آن جوان كننده است و موجب طول عمر مىشود . « 2 » * سيون تره تيزك آبى : سيون همان قرة العين است كه در آبهاى راكد پيداست و نوعى بوى خوش دارد : خام و پخته‌اش در علاج سنگ و ديزانترى سودمند است . « 3 » سيم : فارسى فضه است . سيماب : همان زيبق است . « 4 » * سيماروبا [ مشخصات ] درختى به ارتفاع 20 تا 25 متر و داراى تنه‌اى است كه پوست نسبتا روشن به رنگ مايل به خاكسترى آن را مىپوشاند . چوب آن سبك وزن به رنگ تقريبا سفيد و كم مقاومت است . برگهايى متناوب شامل 3 تا 10 زوج برگچه بى كرك و شفاف و گلهايى يك پايه كوچك مايل به سفيد مركب از 5 كاسبرگ پيوسته و نامساوى و 5 گلبرگ بزرگتر از كاسبرگ دارد . در گل نر آن 10 پرچم زايا ولى در گل ماده ، منحصرا چند پرچم آن هم به صورت سترون مشاهده مىشود كه در وسط آنها مادگى قرار دارد . اين درخت در زمينهاى شنى و مرطوب گويان ، شمال برزيل ، اورنئوك و آنتيل مىرويد . قسمت مورد استفاده آن پوست و ريشه است كه به‌صورت قطعاتى به اندازه‌هاى مختلف در بازرگانى

--> ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 171 . ( 3 ) - قانون ، ج 2 ، ص 248 . ( 4 ) - تحفه حكيم مومن ، ص 156 .